Konu: Formula 1 ile ilgili bilgiler

41.Yarış İçin Tüm Araçlar Kontrol Edilirmi?
Yarışlar başlamadan bir gün önce Muayene Memuru garajlarda otomobillerin kurallara uygun olmadığını kontrol eder. Buna ilaveten, spot kontroller yapılır ve yarışı bitiren tüm otomobiller kapalı park yerinde bir kez daha muayene edilirler. Teknik kurallara uymayan araçlar normal olarak ihraç edilir ancak bu konudaki son kadar Yarış Amirlerine aittir.

42.Yakıt Kontrolleri Nasıl Yapılır?
Sezon başında Şampiyonaya katılan her ekip kullanmak istediği yakıttan 10 litrelik bir numune vermek zorundadır. Numuneler özel bir laboratuarda muayene edilir, ve sadece Teknik Kurallara uygunluğu değil, aynı zamanda gerçek ticari evsafta yakıt olup olmadığı kontrol edilir (36 nolu soruya da bakınız). Eğer numune onaylanırsa, FIA tarafından yakıtın bir tür "parmak izi" alınır. Yarış sırasında FIA Teknik Delegesi spot kontroller yapar, yarış esnasında veya yarış sonrası araçlardan yakıt numuneleri alır. Gaz kromatografisi ve yakıt yoğunluğunu ölçen bir alet kullanarak, numuneler hemen analiz edilir ve yakıtın daha önce alınan ve FIA tarafından onaylanmış "parmak izine" uygun olup olmadığı kontrol edilir.
Bir ekip sezon içinde kullandığı yakıtı defalarda değiştirebilir ancak her seferinde FIA'ya bir numune verip onay almalıdır.

43.Formula 1'de ABS Fren ve Çekiş Kontrolü Gibi Şeylere İzin Verilirmi?
Hayır. Genel bir kural olarak, bu tür sürücüye destek sağlayan sistemler yasaklanmıştır.

44.Ama Bunlar Normal Araçlarda Bulunan Şeyler Değilmi?
Evet, ama Formula 1 pilotlar arasındaki bir yarıştır. Her ne kadar otomobiller en ileri teknoloji ile imal edilmiş olsa da, pilotların bunları araçta bulunan bir bilgisayar olmadan kullanmaları gerektiği düşünülmektedir. Aksi takdirde pilotların becerilerinin çoğuna ihtiyaç kalmayacak ve bu spor dalı insana bağlı yönlerini kaybedecektir.

45.FIA Kontrolü Nasıl Yapılır? Yasaklanmış Elektronik Fonksiyonlar Nasıl Tespit Edilir?
Her Grand Prix yarışında, FIA'nın bir elektronik laboratuarı ve gelişmiş ekipmanları ile bir otomobilin elektronik sistemi içinde kurallar tarafından yasaklanmış yardımcı elektronik sistemler olup olmadığını kontrol edilebilecek bir ekibi (hatta start yerinde bile) vardır. Modern Formula 1 otomobillerinin elektronik sistemleri 500.000 adet kaynak kodu hattı içerir (yazılım). Açıkça, Grand Prix yarışı başlamadan önce örneğin start yerinde böyle bir elektronik programı derinlemesine kontrol etmek imkansızdır. Bu yüzden, yöntem yakıt için uygulanan yöntemin benzeridir. Ekipler FIA'ya kendi elektronik programlarını verirler ve FIA sezon başlamadan önce bunu detaylı olarak kontrol eder. Program onaylandığında, FIA bir "numune alır" (otomobilin elektronik genetik kodu). Yarış sırasında elektronik programları kontrol etmek üzere görevlendirilmiş FIA ekibi otomobillerde kurulu bulunan programların onaylanan modelden hiçbir şekilde farklı olmadığından emin olurlar. İhtiyaç olursa, sadece onaylanmış koda tekabül etmeyen hatları kontrol ederler ve kuralları ihlal eden bir veya daha fazla parametre içerip içermediğine bakarlar. FIA ekibi ayrıca, yetki verilmemiş bir elektronik programın yüklenmesini engellemek amacıyla ekiplerin elektronik kutularına bir elektronik kilit takarlar ve yarış esnasında birisinin bu kutuyu açmasını önlemek için mühürlerler. Burada da eğer kurallara uymayan bir şey varsa, Teknik Delege durumu Görevlilere bildirir ve ihraç dahil bir ceza verilebilir.

46.Teknik Delegenin Rolü Nedir?
FIA'nın teknik delegesi bir tür "polistir" ve otomobillerin teknik kurallara uyup uymadığının kontrolü için muayene memurlarını yönetir. Bir otomobilin uygun olmadığını saptarsa, Denetçilere bir rapor sunar, ancak, kendisinin bir otomobili ihraç etme veya cezalandırma yetkisi yoktur.

47.Denetçiler Kimdir Ve Yetkileri Nelerdir?
Her yarışta bir tür yargıç veya hakem olan üç Denetçi vardır. Muhtelif yetkililer tarafından kendilerine verilen raporları incelerler ve açıklamaları ve tarafların savunmalarını dinledikten sonra, uygulanacak müeyyidelere karar verirler. Spor eşitliğini sağlamak için, Denetçiler her yarışta farklı kişilerdir. Bunların ikisi, Denetçi Yüksek Lisansına sahip olan kişiler arasından FIA tarafından atanır. Üçüncü denetçi ise, Yarışın yapıldığı ülkenin Ulusal Spor Dairesi tarafından tayin edilir. FIA tarafından tayin edilen Denetçiler yarışın yapıldığı ülkeden farklı bir ülkeden seçilirler. Uluslararası Spor Kanununda belirlenen müeyyideleri uygularlar ve gerekli görürlerse, bir ekip veya bir pilotun Dünya Motorlu Spor Konseyine celbini isteyebilirler.

48.Ne Tür Müeyyideler Uygulanabilir?
Uluslararası Spor Kanununda yer alan müeyyideler, kınamadan diskalifiye edilmeye (ömür boyu) kadar değişir ve muhtelif cezalar, ihraç, bir veya daha fazla yarışa katılmama ve hatta Şampiyona puanlarının geri alınmasına kadar değişik müeyyideler vardır.
İster sportif ister teknik olsun sıralama turlarındaki hatalar için, Denetçiler pilotun elde ettiği sürelerin tamamını iptal edebilir. Ancak, denetçilerin bu şekilde ceza gören bir pilota tekrar start yerinden başlaması için izin verme yetkisi vardır.

49.Zaman Cezası Nedir?
Yarış sırasında, Denetçiler pilota zaman cezası da verebilir (bazen "dur-kalk" şeklinde ifade edilir). Bu durumda, pilot pitine geri gitmek ve ceza süresi kadar orada kalmak zorundadır. Bu genellikle 10 saniyedir. Aslında bu ceza daha büyük bir zaman kaybına sebep olur. Çünkü pite geri gitmek ve tekrar çıkmak için zaman harcanmaktadır. Piste bağlı olarak, bu ceza 40 saniyeye kadar zaman kaybına sebep olabilir.
Bir yarışın son beş turunda bir zaman cezası verilirse, durup tekrar hareket etmesi yerine pilotun süresine 25 saniye ilave edilir.

50.Denetçilerin Kararı Nihai midir?
Kuşkusuz zaman cezaları nihaidir, ancak, bir Denetçinin kararı ile adil olmayan biçimde ceza aldığını düşünen bir yarışçı FIA'nın Uluslararası Temyiz Mahkemesine baş vurabilir. Denetçinin kararının ihbar edilmesinden sonra bir saat içinde bu niyetini bildirmelidir. Aynı şekilde FIA'nın, Denetçilerin yanlış karar aldığını veya konu hakkında yanlış ceza verdiğini düşünürse, Denetçilerin kararını Uluslararası Temyiz Mahkemesinde temyiz etme hakkı vardır. Denetçilerin veya Pist Görevlilerinin lisansları iptal edilerek Uluslararası Temyiz Mahkemesi tarafından cezalandırıldıkları veya yarışçıların haklarının geri verildiği olaylar vardır.

51.Uluslararası Temyiz Mahkemesi Nedir?
Nihai ve en yüksek başvuru yeridir ve bu şekli ile Federation Internationaile l'Automobile'in sahip olduğu "yüksek mahkemedir". Uluslararası Temyiz Mahkemesi spordan bağımsızdır ve üç yıllık görev süreleri olan onbeş üyesi hakim ve avukatlar arasından 123 değişik ülkenin temsil edildiği FIA Genel Kurulu tarafından seçilir (Bazıları kendi ülkelerinde Yüksek Mahkeme hakimleridir). Uluslararası Temyiz Mahkemesinin toplanabilmesi için, en az üç hakimin hazır bulunması gerekir. Bunların hiç birisi aynı ülkeden değildir.

52.Pist Sekreteri İle Yarış Müdürünün Görevleri Nelerdir?
FIA Süper Lisansı sahipleri arasından Ulusal Spor Dairesi tarafından atanan Pist Sekreteri, Grand Prix'de görev alan yetkili görevliler ve pist sorumlularının koordinasyonundan sorumludur. Ancak, Pist Sekreteri FIA tarafından atanan Yarış Müdürü ile yakın ilişki içindedir ve onun altında görev yapar. Yarış Müdürü, Şampiyonadaki tüm Grand Prix yarışlarına nezaret eder.
Yarış müdürü aynı zamanda Güvenlik Sorumlusu ve Resmi Start Vericidir. Yarış sonunda geleneksel damalı bayrağı sallayan kişi de normal olarak Pist Sekreteridir.

53.Yarış Nasıl Start Alır?
Formasyon turunun başlamasından yarım saat önce, otomobiller pit şeridini terk edebilirler. Arzu ederlerse, pilotlar birden fazla tur atabilir, ancak bunu yapmak için pit şeridinden son derece yavaş geçmelidirler. Motorlarını durdurarak, start yerine gelip dururlar. Starttan on beş dakika önce, pit şeridi çıkışı kapatılır ve halen pistte olmayan sürücüler, tüm diğer yarışmacılar yarış başlangıç yerini geçtikten sonra pit şeridi çıkışından start almak zorundadır.
Starttan beş dakika önce, start yerine giriş kapatılır ve piste geç kalan sürücüler pit şeridi çıkışından yarışa başlamak zorundadırlar. Kendisinin yerine start yerinde başka araç alınmaz.
Starttan bir dakika önce motorlar çalıştırılır.
Starttan on beş saniye önce, tüm teknisyenlerin start yerini terketmiş olması gerekir. Yeşil ışık yandığında, pilotlar formasyon turuna başlarlar. Tekrar start yerine geldiklerinde, motorlarını çalışır vaziyette tutarlar.
Tüm otomobiller start konumunda tamamen durduğunda, otomatik ve önceden programlanmış son start işlemi başlatılır: Beş ışık peşi sıra, birer saniye aralarla, tüm beş ışık ta yanana kadar kırmızıya dönüşür. Start sinyali tüm ışıkların aynı anda sönmesidir. Bu, son kırmızı ışık yandıktan sonra 0.2 ile 3 saniye arasında gerçekleşir. Bu süre her yarışta Start görevlisi tarafından belirlenir ancak gizli tutulur.
Eğer bir pilot formasyon turunda gecikirse, ve start yerine varamazsa, ve en son ışık yanmadan önce aracını durduramazsa, pit şeridinden yarışa başlamak zorundadır.
Formasyon turunda geçici olarak geciken otomobil, "birinci sıradaki" otomobil start yerinde yerini almadan önce olmak kaydı ile kendi yerini alabilir (55 nolu soruya bakınız).

54.Hatalı Startlar Nasıl Saptanır?
Start yerindeki pozisyonlarda elektronik sensörler vardır. Eğer bir otomobil start sinyali verilmeden hareket ederse, kontrol kulesindeki bir merkezi üniteye bir sinyal gönderirler. Denetçiler, hatalı start yapan sürücülere genellikle bir zaman cezası verirler.

55.Bir Otomobil Start Yerinde Stop Ederse Ne Olur? Üç farklı senaryo vardır: Eğer otomobil yeşil ışık yanık iken stop ederse (formasyon turunun startını gösteren), teknisyenlere tüm rakipler start yerini terk ettikten sonra aracı çalıştırmak üzere aracı itmelerine izin verilir. Formasyon turunda araç geçmesine izin verilmez ve start yerinin en sonundan başlamak zorundadır. Ancak aracını çalıştırmada zorlanan ancak start/finiş hattını en son araç geçtikten sonra start hattını terkeden sürücüye formasyon turunda araç geçme izni verilir ve start yerinde orijinal konumunu alır. Formasyon turundan sonra ancak yarış başlamadan önce start yerinde motoru stop eden sürücü (yani tüm ışıklar sönük iken) kolunu kaldırıp yanıp sönen sarı ışıkları açan Start Görevlisine durumu bildirmelidir. Start iptal edilir ve işlem "5 dakikalık" panıda tekrar başlatılır. İlave formasyon turu için bir telafi olmak üzere yarış bir tur azaltılır. Hatalı starttan sorumlu olan sürücü start yerinin sonundan yarışa başlar. Eğer sürücünün aracı yarış başladıktan sonra stop ederse, start işleminin durdurulması için artık çok geçtir. Tüm yarışmacılar start yerini terk ettikten sonra görevliler aracını pit şeridine çekerler. Eğer bu arada sürücü motorunu çalıştırabilirse, yarışa tekrar katılabilir. Aksi halde, araç pite çekilir ve teknisyenlere teslim edilir.

56.Eğer Birden Fazla Sürücü Formasyon Turuna Katılamazsa Takip Edilecek İşlem Nedir?
Eğer birden fazla sürücü hareket edemez ve diğer araçlar Çizgiyi geçtikten sonra formasyon turuna start alamazsa (normal şartlarda mekanik bir sorun veya motorun stop etmesi sonucu), formasyon turlarına başlamak üzere sıralandıkları sıraya göre start yerinin en arkasında yarışa başlayacaklardır (tabi, teknisyenleri sorunu zamanında çözmüş ise).

57.Yağmurlu Havalarda Özel Bir Start İşlemi Var mı?
Yağmur yağdığında, kurallarda şartlara bağlı olarak farklı olasılıklar vardır:
Yarış Müdürünün kanaatine göre yağmur yarışın normal prosedür ile başlatılması için tehlikeli ise, Güvenlik Aracının arkasında start vermek mümkündür. Bu durumda Start yerinin ön tarafında bulunan Güvenlik Aracının arkasındaki döner sarı ışıklar, bir dakikalık sinyalden hemen sonra yakılır. Bu sürücüleri yarışın Güvenlik Aracı arkasında start alacağını belirtir. Yeşil ışık yandığında, Güvenlik Aracı start yerini terk eder ve onu tüm diğer araçlar takip eder. Yarış hemen başlar ve formasyon turu yoktur. Ancak Güvenlik Aracı pit şeridine döndükten sonra araç sollamaya izin verilir (62 nolu soruya bakınız). Bundan önce, sadece start yerinde kalan aracı geçmek veya start konumunu korumak için sollamaya izin verilir. Ancak, sollayan aracın en son araç çizgiyi geçtikten sonra start yerini terk etmesi gerekir.
Eğer 5 dakikalık sinyalden sonra ancak yarış başlamadan önce yağış başlarsa, işlem durdurulur ve 15 dakika noktasında tekrar başlatılır.
Eğer yarış başlamak üzere ise ve şiddetli bir yağış başlarsa, ve pist üzerindeki su miktarı güvenle atılamayacak miktarda ise, Yarış Müdürü tarafından işlem durdurulur. Müdür bu durumda kırmızı zeminli 10 dakika tabelası gösterilerek bir ara verebilir. Yani, start durdurulmuştur ve işlem tekrar başlayana kadar en az 10 dakika geçecektir.
Eğer bu on dakikalık süre sonunda hava açarsa, yeşil zeminli 10 dakika tabelası gösterilecektir. Bunun anlamı formasyon turunun 10 dakika sonra başlayacağıdır.
Ancak eğer on dakika içinde hava açmazsa, tekrar kırmızı zeminli 10 dakika tabelası gösterilecektir. Bu da 10 dakika daha gecikme demektir. Bu işlem birkaç kez tekrarlanabilir, ancak yeşil tabelayı göstermek için 10 dakikanın sonunu beklemek gerekli değildir.

58.Yağmur Yağarsa Yarış Durdurulur mu?
Hayır, yağmur yağmaya başlarsa normal şartlarda yarış durdurulmaz. Lastik değiştirmek için pite girmek veya kuru hava lastikleri ile yarışa devam etmek kararı sürücüleri ve ekiplere ait bir karardır.
Ancak eğer yarışın yapılmasının ciddi bir tehlike oluşturacağı şartlar ortaya çıkarsa, Yarış Müdürü güvenlik aracının kullanılmasını isteyebilir (bu durumda normal Güvenlik Aracı prosedürü uygulanır - yukarıdaki 57 ve aşağıdaki 64 numaralı maddeye bakınız). Eğer güvenlik aracının arkasında bile yarış yapmanın tehlikeli olacağı kadar kötü hava şartları varsa, yarış durdurulabilir.

59.Yarış Durdurulabilir mi?
Evet. FIA Yarış Müdürü, özellikle pistin tıkanması halinde güvenlik gerekçesi ile her zaman yarışı durdurabilir. Pistin etrafında kırmızı bayrak gösterilerek bu işlem yapılır.

60.Yarış Durdurulduğunda Ne Gibi işlem Yapılır?
Böyle bir durum ortaya çıktığında, yarış lideri tarafından tamamlanan tur adedine bağlı olarak üç olasılık vardır:
A. İkiden az tur tamamlanmıştır
B. İki veya daha fazla tur tamamlanmıştır fakat, tüm yarış mesafesinin %75 inden azı tamamlanmıştır
C. Toplam yarış mesafesinin %75 veya daha fazlası tamamlanmıştır.
A durumunda, ki start esnasında büyük bir kaza olduğu hallerde tipik bir olaydır, ilk start iptal edilir ve yirmi dakika sonra ikinci bir start verilir.
B durumunda, yarış iki bölüm olarak kabul edilir. Netice olarak, eğer güvenlik şartları izin veriyorsa, yirmi dakika sonra ikinci bir start verilir. Bu durumda, start yeri, yarışı durdurma sinyali (kırmızı bayrak) verildikten önceki son turun sıralamasına göre düzenlenir. Eğer ikinci bir start verilemiyorsa, yarış sıralaması, yarış durdurma sinyalinden önceki en son tura göre yapılacak ve puanların sadece yarısı verilecektir.
C durumunda, yarış bitmiş kabul edilecek ve yarışın durdurulmasından önceki en son tura göre sıralama yapılıp puan verilecektir.

61.Güvenlik Aracı Ne Zaman Kullanılır?
Güvenlik Aracının amacı, yarışçıları veya görevlileri fiziksel olarak tehlikeye atan bir kazanın veya diğer bir olayın meydana gelmesi halinde yarışı düzenlemektir. Ayrıca şiddetli ve ani sağnak yağışta kullanılır (57 nolu maddeye bakınız). Pist bloke olduğunda kullanılmayabilir. Güvenlik Aracı yarışan araçları yavaşlatır ve böylelikle pistin üzerinde veya yanında çalışan acil durum ekiplerini tehlikeye atmaz. Ve ambülans gibi yavaş hareket eden araçları riske sokmaz.

62.Güvenlik Aracı Prosedürü Nedir?
Pist Sekreteri (FIA Yarış Müdürünün yönetiminde) Güvenlik Aracını gönderir. Güvenlik aracı kullanılırken, ve pit şeridini terk eder etmez, tüm pist kontrol noktalarında SC tabelası ile birlikte sarı bayrak gösterilir. Sollama yasaktır, arabalar hızlarını düşürmek zorundadırlar ve işaret gösterildiğinde pistte bulundukları sıra ile güvenlik aracının arkasına dizilirler. Yarış sırasın göre arabalar Güvenlik Aracının arkasına dizildiğinde ve pist (veya hava) şartları düzelir düzelmez, döner sarı ışığını söndürecek ve yarışın tekrar başlayacağını göstermek üzere pite geri dönecektir.

63.Güvenlik Aracının Arkasından Geçilen Turlar Sayılır mı?
Evet. Güvenlik aracının arkasında geçilen tüm turlar yarışın toplam mesafesinin bir parçası olarak sayılır.

64.Güvenlik Aracı Pistte İken Bir Otomobil Pit-Stop Yapabilir mi?
Evet, ancak pit şeridinde yeşil ışık yandıktan sonra piste geri dönebilir. Bu ışık, Güvenlik aracının ve onu takip eden araç konvoyunun pit çıkışından geçtiği zaman hariç her zaman yanacaktır.
Piste tekrar katılan bir otomobil, Güvenlik aracının arkasındaki araç konvoyuna yetişene kadar düşük hızda yol almalıdır.
Böylelikle, bu şartlar altında pite giren bir araba kendi pozisyonunu kaybedecek ve yarışa en arkada katılacaktır (en son konumda olması şart değildir çünkü, pit duruşunu yapan aracın bir veya daha fazla tur gerisinde olan arabalar olabilir).

65.Yarış Sırasında Yakıt İkmaline İzin Verilir mi?
Evet, ancak, FIA tarafından belirlenen yakıt ikmal ekipmanı ile yapılmalıdır. Bu sistem havacılık ekipmanlarından esinlenmiş olup, FIA tarafından önerilen tüm diğer güvenlik kurallarına uygundur. Yakıt ikmali zorunlu değildir.

66.Herhangi Bir Hız Sınırlaması Varmıdır?
Tuhaf olabilir ama evet. Ama sadece pit şeridinde. Burada hız sınırı antrenman sırasında 60 km/saat (37.5 mil/saat), yarış esnasında ise 80 km/saat (50 mil/saat) tir (Monaco'da her zaman 60 km/saat).
Pit şeridinde araçların hızını kontrol eden elektronik cihazlar vardır. Eğer yarışçı yarış sırasında bu limiti aşarsa, kendisine genelde bir zaman cezası verilir (yukarıdaki 49 nolu soruya bakınız). Antrenman sırasında limitin üstündeki her km/saat için 250,- Dolar ceza öder. Ancak, günlük yaşamda da olduğu gibi, cezanın şiddeti suçun ciddiliği ile orantılıdır ve tekrarlanmış suçlar dikkate alınır. Bundan kaçınmak için, tüm ekipler araçlarına hız sınırlayıcı takmıştır. Bu alet pilot tarafından pit şeridine girilir girilmez çalıştırılır (genelde direksiyon üzerindeki bir düğme ile). Hız sınırlayıcı çalışırken arka lamba yanıp söner. Bu, cihazın çekiş kontrolü gibi başka amaçlarla kullanılmasını önlemek içindir.

67.Hangi Şartlarda Araçlar Tartılır?
Muayene Memurları araçları, sürücü dahil 600 kg dan daha az olmadıklarını kontrol için herhangi bir zaman tartabilirler. Bu kontrollerin yapılabilmesi için, pit şeridinin girişlerine elektronik tartılar konmuştur. Sıralama turlarında, elektronik bir program rastgele kontrol edilecek araçları seçer. Bilgisayar tarafından bir araç seçildiğinde, kırmızı ışık yanar ve pite dönen sürücü tartı alanına geçmek zorundadır. Eğer aracın ağırlığı Teknik Kuralların belirlediği ağırlığın altında ise, sürücü yarıştan ihraç edilebilir. Ancak aracın ikinci kez tartılmasını isteme hakkı vardır. Herhangi bir aldatmayı önlemek için, pist üzerinde arıza yapan bir araç bilgisayar önünden geçmek zorundadır. Yarış sonunda tüm otomobiller tartılacakları kapalı parka gönderilirler. Ayrıca podyuma geçmeden veya atölyelerine gitmeden önce tüm sürücüler de tartılır. Eğer bir aracın ağırlığı finiş noktasında uygun bulunmazsa, sıralamadan ihraç edilebilir.

68.Bayraklı Sinyaller Nelerdir?
"Yarışı durduran" Kırmızı bayrağa ve "yarış sonunu" bildiren damalı bayrağa ilaveten, başka bayraklar da vardır ve hepsinin özel bir anlamı vardır. Yarış sırasında gösterilen mavi bayrak sürücüye, engelleme yüzünden bir zaman cezası almaması için bir aracın kendisini geçmesine izin vermesi gerektiğini söyler.
Sarı bayrak tehlike ifade eder ve sollamayı yasaklar. Bir kez sallandığında yavaşlama anlamına gelir. Aynı yerde iki kez sallanırsa, sürücünün yavaşlaması ve gerekli ise durmaya hazırlanması istenir.
Yeşil bayrak tehlikenin bittiğini ve sollama yasağı sonunu ifade eder.
Dikey kırmızı ve sarı çubukları olan bayrak sürücüleri pistin kaygan olduğu hakkında (genelde yağlı) uyarır. Üzerinde araç numarası bulunan kavuniçi diskli siyah bayrak ise, sürücüyü, aracında bir mekanik sorun olduğu ve pite girmesi hakkında uyarır.
Üzerinde araç numarası bulunan beyaz ve siyah üçgenli bayrak spor dışı davranış uyarısıdır.
Üzerinde araç numarası bulunan siyah bayrak sürücüyü hemen pite dönmesi için uyarır. Bu işlem genellikle sürücüye yarıştan ihraç edildiğini bildirmek için kullanılır.

69.Damalı Bayrak Her Zaman Finish'i mi Gösterir?
Evet. Hatta damalı bayrak çok erken bile sallansa, yarış sinyal verildiği zaman sona erer. Ancak, eğer bayrak çok geç sallanırsa, sıralama programlanmış tur adedi sonunda elde edilen sıralamadır. Toplam mesafenin %90 ını geçen araçlar sıralamaya dahil edilirler. Bir sürücünün sıralamaya katılabilmesi için hala pist üzerinde olması gerekmez. Eğer bir araç en son turu tamamlamak için birincinin elde ettiği en hızlı tur süresinin iki katı kadar bir mesafe alırsa, bu tur dikkate alınmayacaktır.

70.Pistler Üzerinde Özel Denemelere İzin Verilir mi?
Özel denemeler şu pistlerde yasaklanmıştır: Monza, Barcelona, Silverstone ve Magny Cours hariç, Formula 1 Dünya Şampiyonası takvimine dahil olan pistler. Yarıştan önce hafta tüm pistlerde (en fazla 50 km olmak üzere bir titreme testi hariç). Formula 1 tarafından onaylanmayan herhangi bir pist.

Aerodinamik: Otomobilin gövde yapısı, "downforce" olarak bilinen "hava akımıyla yere yapışma"yı arttırmak için geliştirilir. Bunun anlamı; otomobil pistte hızını arttırdıkça hareket eden hava onu yere daha fazla yapıştırır.

Şampiyona puanı: Pilotlara ve takımlara ayrı ayrı verilen puanlar. Halen kullanılan puan sistemine göre: 1.-10, 2.-8, 3.-6, 4.-5, 5.-4, 6.-3, 7.-2 ve
8.-1 puan almaktadır. Takımlara ise her iki pilotunun toplam kazandıkları puan verilir.

Şikan: Hızlı pistlerde otomobillerin yavaşlamaları amacıyla, pistin uzun düzlüklerine yapay olarak yerleştirilen bir dizi sert viraja verilen ad.

Kokpit: Kormula 1 otomobilinin şasisi üzerinde yer alan ve pilotun oturduğu bölüme verilen ad.

Üretici: Formula 1 otomobilinin şasini üreten kuruluş. Formula 1'de genellikle şasi ve motor üreticileri farklıdır. Ferrari uzun yıllardır bu konuda tek iken son yıllarda Toyota ve Renault'nun girmesiyle hem şasi, hem de motor üreten takımların sayısı 3'e çıkmıştır. Kural olarak şasi üreticisinin adı, motor üreticisinden önce anılır (örnek: McLaren Mercedes). Dünya Şampiyonası klasmanında ödüller şasi üreticisine verilir.

Concorde Anlaşması: 1997 yılında FIA ve Formula 1 takımları arasında imzalanarak yürürlüğe giren özel anlaşma.
Anlaşmada, yarışlardan ve TV yayınlarından elde edilen gelirin paylaşımı ile Formula 1'in teknik ve sportif kurallarına ilişkin maddeler yer alır.

FIA: Uluslararası Otomobil Federasyonu. Tüm uluslararası motor sporlarını yöneten karar, uygulama ve icra organıdır. 1904 yılında tüm dünyada düzenlenen otomobil yarışlarını organiza etmek amacıyla kurulmuştur. 1991 yılından buyana başkanı Max Mosley'dir.

FOA: Formula 1 Birliği. 1995 yılından beri F1'in tüm ticari haklarına sahiptir. Başında Bernie Ecclestone vardır. Ecclestone, F1'in sahibi olarak görülür.

FISA: FIA'nın Formula 1 ile doğrudan ilgilenen idari koludur.

Formasyon turu: Yeşil ışıklar yandığında pilotların birbirini geçmesinin yasak olduğu formasyon turu atılır. Bu turu atamayan pilot en arkadan veya pit alanından yarışa başlar.

Formula 1: Motor sporlarının en son aşaması, zirvesi.

Grand Prix (Büyük Ödül): Formula 1'de yarışların her birine verilen ad.

Grid: Sıralama turları sonucuna göre otomobillerin start öncesi yarışa başlamak için çift sıra halinde yer aldıkları alan. Grid'de, pol pozisyonundaki otomobil ile yandaki sıranın başında olan 2. sıradaki otomobil arasında uzunlamasına 8 metre, aynı sıradaki her otomobilin arasında da 16 metrelik mesafe bulunmak zorundadır.

Grip: Otomobilin yol tutuşu veya zemine tutunması.

Güvenlik aracı: Yarışmacılar veya görevlilerin tehlikede oldukları, fakat yarışın durdurulmasına gerek olmayan durumlarda piste girer. Tehlikeli durum giderilene kadar araç pstte kalır. Araç pistteyken atılan turlar, yarış turu olarak değerlendirilir. Bu sırada araçların birbirini veya güvenlik aracını geçmeleri yasaktır.

Padok: Her pistte yer alan bu özel bölüm, pit alanı ve garajların hemen arkasında bulunur ve grand prix'nin merkezidir. Formula 1 takımlarının operasyon alanı olan bu bölümde takımların, motor ve lastik üreticilerinin nakliye araçları ile, ikram amacıyla kullandıkları karavanlar ve basın merkezleri yer alır.

Pit geçişi: Pit alanında garajların hemen önünde yer alan ve otomobillerin servis için giriş-çıkış yaptıkları yol. Hız sınırının uygulandığı tek bölüm burasıdır


Pit stop: Önceden belirlenen stratejiye göre veya elde olamayan nedenlerle otomobillerin lastik değişimi, yakıt ikmali gibi nedenler için aldıkları kısa mola.

Pol pozisyonu (Pole Position): Bir yarışa başlamak için en iyi pozisyon.
Sıralama turlarında en iyi dereceyi alan elde eder.

Sıralama: Yarışa başlama sırasının tespiti için yarıştan bir gün önce süreye karşı yapılan turlar.

Yarış numarası: Formula 1 otomobillerinin, sezon öncesi FIA tarafından yayınlanan listede yer alan numarası. Sıralama bir önceki sezonun şampiyonadaki puan sıralamasına göre yapılır.

Spin: Otomobilin çeşitli nedenlerle ekseni etrafında dönerek pistten çıkmasıdır.

Spoyler: Otomobillerde hava akımıyla yere yapışmayı arttıracak kanat.

Küvet: Şasinin, kokpitin bulunduğu ve pilotun yerleştiği bölge..

çok güzel bilgi bunlar sonuna kadar tek tek okudum harbiden çok zor bişey bu f1

MOTOR
Formula 1 otomobillerinde 8,10 silindirli 3 litre (3000cc) hacimli motor vardır. Silindir sayısının çok yakın bir gelecekte 12'ye çıkması bekleniyor. Bu motorların beygir gücü ise 750-850 arasındadır. Bu motorlar maksimum beygir gücünü 14 bin ile 17,500 devir/dakika arasında verir. Formula 1 otomobillerinin
0-100 km hızlanması yaklaşık 3 saniyedir. Ancak "Çekiş kontrolü" sistemi olmadığı için patinaj yapan araçlar çok vakit kaybeder.
Şöyle bir kıyaslama yaparsak 1993 yılındaki yarışlarda "Çekiş kontrolü" sistemiyle donatılmış Williams otomobilinin 0-100 değeri 1.6 saniye idi. Otomobillerin viraj içlerindeki süratleri de son derece yüksek. Burada da 2 G - 3 G kuvvetlerine çıkabiliyorlar. Bu konuda değiskenlik, pistin durumuna göre seçilen değişik kanat grupları ve ayarlara bağlı.


LASTİKLER
Her pilotun, her yarış için (3 gün) toplam 36 normal (kuru zemin) ve 28 yağmur lastiği kullanma hakkı vardır. Sıralama Turları öncesinde her pilot Grand Prix boyunca kullanacağı iki ayrı özellikteki normal lastiği, yarış direktörlüğüne bildirmek zorundadır. Pilotlar, sıralama ve ısınma turları ile yarış sırasında toplam 28 lastik (14 ön aks ve 14 arka aks) kullanabilirler.


FREN SİSTEMİ
Formula 1 araçları karbon balata ve karbon disk kullanımı sayesinde inanılmaz derecede kuvvetli frenlere sahipler. Bu frenler yaklaşık 700 derece sıcaklığa eriştikleri zaman en yüksek performanslarını veriyorlar.Otomobilin fren sistemine yardımcı olan bir diğer etken de aerodinamik aksesuarlar. Kanat gruplarının yarattığı yere basma etkisinin yanı sıra bir de otomobili frenleme etkisi var.
Bu sayede pilot ayağını gazdan çektiği anda -hiç frene basmasa bile- standart bir otomobilin frenine sonuna kadar basılmasına eşit bir frenlemeye uğruyor Formula 1 otomobili. Söz konusu otomobilin toplam fren kabiliyeti ise 4G civarında. Yani yerçekimi ivmesinin 4 katı.


AĞIRLIK
Formula 1 yarışlarında kullanılan otomobiller yaklaşık 550 kg civarinda bir ağırlığa sahiptir. Bu otomobilin toplam ağırlığı, tam teçhizatlı pilot ile birlikte 600 kg'dan fazla olmak zorundadır.Araç eğer bu ağırlıktan daha hafifse yetkililer tarafından o pilot diskalifiye edilir. Bu yüzden araç içinde yapılan değişiklikler yetkililere haber verilmek zorundadır.


YAKIT
Formula 1 yarışlarında kullanılan yakıt miktarında herhangi bir sınırlama yoktur. Ancak kullanılacak yakıtın nitelikleri yarış direktörlüğüne önceden belirtilmek zorundadır. F1 araçlarına doldurulan yakıt özel bir pompa sistemi ve çok yüksek bir basınç sayesinde gerçekleşir. Bu pompa 1 saniyede 10-12 litre yakıt doldurur.


EMEge SAygıı..!!

Vites kutusu

Formula 1'deki bütün takimlar bilgisayarla kontrol edilen, hidrolik degisimli vites kutulari kullaniyorlar, Arabalarin daha çabuk hizlanmasi, motor gücünü en verimli olarak piste aktarabilmesi için vites sayisinin mümkün oldugunca fazla olmasi gerekmkete, günümüzde 19.000 d/d çevirebilen motorlar 7 asamali vitesler ile birlikte kullaniliyor.

Vites kutulari bilgisayar kontrollü olsa da vites degistirme komutu mutlaka pilottan geliyor. Bu aslinda FIA'nin kurali, pilotlar direksiyonlarinin arka tarafinda bulunan biri sag digeri sol taraftaki iki kumanda kolu ile vites degisimi için komut veriyorlar. Bilgisayar kontrolü, vites degistiren hidrolik sistemlerin hizli çalismasini saglmaya yariyor. Bir diger yarari da pilotlarin hatali vites degistirmelerini önlemek, uzun bir düzlügün sonundaki dar ***ana yaklasan pilot, 1 yerine birden bire 2 veya 3 vites küçültecek olursa motor kaldirabilecegi devirlerin çok çok üzerine çikacak ve motor arizasi kaçinilmaz olacaktir.

Arabanin hangi viteste ilerlemekte oldugu pilotun önündeki panelde dijital olarak gösterilmektedir ama dogal olarak pilot hangi vitedte oldugunu zaten bilmektedir. Vites degistirme komutu verildikten .006 ile .009 saniye arasinda vites degisimi tamamlanmis olur.

7 farkli dislinin oranlari sadece yarisin yapilacagi pistin düzlük ve viraj sayisina, kullanilacak lastigin tipine göre degil, günden güne, hatta test sürüsleri içerisinde defalarca degistirilir, pilotun istekleri ve teknik ekibin bilgisayar destekli çalismalariyla yaris günü için en uygun vites oranlari tespit edilir.

"Bu arabalar kaç yapiyor ?" gibi acayip bir soruya verilecek en iyi cevap "Duruma göre" olur herhalde. Italya'daki düzlüklerde 360+km/h hiza ulasan F1 arabalari Monaco'nun dar sokaklarinda 300 km/h'i bile görememektedirler. Virajlari çok olan, uzun düzlüklere sahip olmayan pistlerde vites kutusundaki disliler mümkün oldugunca büyük seçilerek arabalarin viraj çikislarindaki ivmelenmelerinin fazla olmasi saglanir. Hizli ivmelenen arabanin bir an önce siradaki üst vitese geçmesi gerekir, bunu da ancak birbirine yakin araliklardaki disliler ile saglayabilirsiniz.

Uzun düzlüklerin yer aldigi pistlerde ise tam tersine uzun aralikli vitesler kullanilarak maximum hizin ulasilabilecek en yüksek seviyeye çikmasi için çaba sarf edilir. Ve unutmamak gerekir ki bu ayarlamalar tek basina degil, mutlaka suspansiyon, fren ve aerodinamik ayarlar ile birlikte yapilmaktadir.

Rüzgarin ne yönden estiginin bile önemli oldugu Formula 1'de rakibinizden 100d/d bile çevirebiliyorsaniz, geçislerde büyük avantajiniz var demektir.


+REP...!

güzel paylaşım...sağolasın maytepe...